QABUSNAME (MIRROR OF PRINCES)

QABUSNAME (MIRROR OF PRINCES)

SHAMS-UL-MAALI QABUS
Parschidin Terjime Qilghuchi: ABDURESHIT ISLAMI
1982|Qeshqer Uyghur Neshriyati|Qeshqer.

Ulugh mutepekkur alim, peylasop, we sha’ir shemsulme’ali qabusning
“qabusname” namliq bu esiri wez-nesihet, terbiye we exlaq kitabi bolup, bu kitab shemsulme’ali qabusning uzun yilliq ilmiy tejribisi we bashtin kechürgen issiq-sughuq künliri, shundaqla hayat qaynimidin chiqarghan yekünliridin wujudqa kelgen qimmetlik semerisidur. Bu eserdiki nesihetler ademni toluq qayil qilarliq halda, hékmetlik sözler, bolup ötken weqelikler, shundaqla qisqa-qisqa emeliy hékayetler bilen yughurulghan bolup, özi qisqa, mezmunluq ibarilerni keltürgen. “qabusname” ning eng chong ewzelliki wez-nesihetlerning quruq sözler bolmastin, chin yürektin chiqqan semimiy sözlerdin bolghanliqi hemde hemme birdek étirap qilidighan toghra, hékmetlik we menilik mezmunlardin terkip tapqanliqidur.

Aptor kitabining birinchi bölümini “ata-anining heqqini tonush we ornigha keltürüsh” dégen mawzudin bashlighan bolup, bu mawzuni: “ey oghul! ata-anining heqqini we hörmitini saqlighaysen, öz esli-zatingni ulughlighaysen, ata – anangni hörmet qilsang, öz eslingni hörmet qilghan bolisen” dégen jümle bilen bashlap, “exlaqing yaxshi bolghay. Chünki edep – eqilning süriti – sheklidur” dégen jümle bilen axirlashturghan.

Bu eser ming yilgha yéqin bolghan shu uzun tarixtin biri her millet kishilirining qedirlep oqushi we uningdin wez-nesihet élishigha türtke bolup kelgen.
<<QABUSNAME>>